Kurczak w 5 smakach

Kurczak w 5 smakach

Można się czasami spotkać z przekonaniem, że nazwa „kurczak w pięciu smakach” nawiązuje do liczby wykorzystywanych do przyrządzenia potrawy składników. Pogląd ten jednak dość znacząco mija się z rzeczywistością.

Kurczak w pięciu smakach należy do tych dań chińskiej kuchni, które mają setki różnych odmian i mogą być przygotowywane z najróżniejszymi dodatkami. Jest tylko jeden składnik, którego nie może nigdy zabraknąć i to jemu potrawa zawdzięcza swoje imię – legendarna przyprawa pięciu smaków!

Czym jest przyprawa 5 smaków?

Kwaśny, gorzki, słodki, ostry i słony. Dla Chińczyków pięć podstawowych smaków, których może doświadczyć człowiek, to coś znacznie więcej niż tylko kulinarna przyjemność. Zgodnie z Teorią Pięciu Przemian, którą jest ważną częścią tradycyjnej medycyny chińskiej, każdy smak obrazuje jeden z żywiołów i jedną z pór roku:

  • Kwaśny – drewno i wiosnę
  • Gorzki – ogień i lato
  • Słodki – ziemię i późne lato
  • Ostry – metal i jesień
  • Słony – wodę i zimę

W chińskiej filozofii odpowiednie zbalansowanie smaków (nazywane „ha”) oznacza zachowanie równowagi żywiołów i zespolenie z naturalnym cyklem przyrody. To prowadzi do osiągnięcia wewnętrznej harmonii – wzmacniającej organizm, pomagającej w walce z chorobami i wspierającej powrót do zdrowia po urazach.

Jedna przyprawa by wszystkich wyleczyć

Chińskimi lekarzami (i kucharzami) na kilka wieków zawładnęła wizja wynalezienia uniwersalnej przyprawy, która idealnie harmonizowałaby wszystkie pięć smaków. Obserwowano przyrodę, kosztowano najróżniejszych owoców, korzeni i ziół, badano ich wpływ na człowieka. Efektem tych poszukiwań jest mieszanka, która można obecnie kupić w większości supermarketów.

Przyprawa 5 smaków w swojej najbardziej klasycznej postaci zawiera: anyż gwiaździsty (bā jiǎ), goździki (dīng xiāng), cynamon (huā jiāo), nasiona kopru włoskiego (xiǎo huí xiāng) i pieprz syczuański (huā jiāo). Zdarzają się także kompozycje o trochę innym składzie, np. z dodatkiem anyżu, imbiru, gałki muszkatołowej, kurkumy, lukrecji, skórek mandarynki lub galangalu.

Przyprawa pięciu smaków nazywana bywa „duszą chińskiej kuchni”. Orientalny smak kurczaka w 5 smakach zawiera w sobie wszystkie najważniejsze elementy chińskiej sztuki kulinarnej.

Kurczak w 5 smakach – poznajmy lepiej każdy z nich

Kwaśny

Znaczenie w chińskiej medycynie

Zaostrza apetyt, wspomaga trawienie, wspiera pracę woreczka żółciowego i wątroby, pobudza wydzielanie śliny i gasi pragnienie.

Miejsce w chińskiej kuchni

Kwaśność jest popularnym smakiem na południu Chin, zwłaszcza wśród mieszkańców prowincji Guangxi, Guizhou i Yunnan.

Gorzki

Znaczenie w chińskiej medycynie

Usuwa „ciepło”, działa leczniczo na serce i jelito grube; wzmacnia żołądek i pobudza wydzielanie śliny.

Miejsce w chińskiej kuchni

Gorycz rzadko jest używana w chińskiej kuchni w „pojedynkę”. Nieznaczna goryczka może sprawić, że potrawy staną się świeższe i smaczniejsze.

Słodki

Znaczenie w chińskiej medycynie

„Tonuje ciało”, łagodzi choroby i poprawia samopoczucie; wzmacnia śledzionę, żołądek i trzustkę.

Miejsce w chińskiej kuchni

Słodki smak jest popularny we wschodnich regionach, w tym w prowincjach Fujian, Zhejiang, Jiangsu, Anhui i Guangdon.

Ostry

Znaczenie w chińskiej medycynie

Korzystnie działa na płuca i jelito grube. Mówi się, że ma funkcję usuwania wiatru i zimna z organizmu, napędza życiową energię Qi i wspiera krążenie.

Miejsce w chińskiej kuchni

Pikantność jest popularna w środkowych i południowych Chinach, w tym w prowincjach Syczuan, Hunan, Yunnan i Guangxi.

Słony

Znaczenie w chińskiej medycynie

Wpływa na pracę nerek i pęcherza moczowego. Podobno pomaga ciału przezwyciężyć stagnację.

Miejsce w chińskiej kuchni

Słone potrawy są szczególnie popularne na północy Chin. Ze względu na chłodny klimat i brak świeżych warzyw zimą, upowszechniło się tam marynowanie żywności z dużą ilością soli.

Kurczak po chińsku – moc mieszania smaków

W chińską medycynę można wierzyć lub nie – w żaden sposób nie wpływa to na to, jak smacznym daniem jest kurczak w pięciu smakach.

Kurczaka po chińsku w 5 smakach przyrządza się w woku techniką stir-fry, miesza z dowolnymi warzywami (marchwią, kapustą, kiełkami fasoli mung etc.), grzybami shiitake, dodaje sos sojowy, sezamowy lub sojowo-grzybowy i podaje z ryżem lub makaronem chow mein. Przepis charakteryzuje się dużą dowolnością – nie można jedynie pominąć przyprawy 5 smaków!

Jak przekonuje Konfucjusz: „Smak poszczególnych elementów nie ma większego znaczenia – bez harmonii potrawy nie mogą smakować dobrze”. Doskonałe wyważenie smaków kwaśnych, gorzkich, słodkich, ostrych i słonych w kurczaku w pięciu smakach przemienia tę potrawę – mimo bardzo prostych składników – w małe, kulinarne dzieło sztuki.