Ayran

Ayran

Ayran czyt. ajran to bardzo popularny napój w Turcji oraz krajach Bliskiego Wschodu. Doskonale gasi pragnienie, jest lekki i orzeźwiający. W dodatku jest bardzo zdrowy i zawiera niewiele kalorii. Pije się go głównie latem, ale można go spotkać w menu tureckich restauracji przez cały rok.  W Turcji uważany jest za napój narodowy. 

Napój ten popularny był już starożytnej Persji (dzisiejszy Iran). Znany również pod nazwą Dooh, która pochodzi z jęz. perskiego i oznacza „dojenie”. W tureckim jest podobne słowo, któremu już bliżej do prawdy, gdyż w dosłownym tłumaczeniu znaczy – „napój zrobiony z mleka”. Ayran pochodzi z Iranu, ale popularny jest także w Afganistanie, Armenii, Bliskim Wschodzie i Południowo-wschodniej Azji. W Turcji pojawił się jakieś 1000 lat temu za sprawą tureckich nomadów, którzy chcieli udoskonalić swój jogurt, gdyż był odrobinę gorzki. Choć Ayran ma swoje korzenie w Persji/Iranie to jednak Turcje uważa się za jego ojczyznę. Serwuje się go dosłownie wszędzie od małych budek aż po restauracje sieciowe z fast foodem.

Co to jest Ayran?

Jest to nic innego jak napój na bazie jogurtu z solą i wodą, czasem gazowaną. Rozrabia w proporcjach 2:1, gdzie większą część stanowi jogurt. Idealnie sprawdza się on podczas upałów a w dodatku zawiera dużo białka, sole mineralne i żywe kultury bakterii. Gdy dodatkiem jest woda gazowana pojawia się na nim charakterystyczna piana. Jogurt na ayran musi być gęsty, najlepiej sprawdzą się te tureckie, greckie lub bałkańskie. W innym wypadku napój się nie uda. Będzie to widoczne nie tylko w zbyt rzadkiej konsystencji, ale także wyczuwalne w smaku. Ważnym elementem ayranu jest jego schłodzenie nie tylko ze względu na to, iż jest to napój gaszenie pragnienia w gorące dni, ale także zimy po prostu lepiej smakuje. W klasycznej wersji składa się on tylko z kilku składników, ale dodaje się też do niego różne dodatki jak np.:

  • Czosnek
  • Pieprz
  • Bazylię
  • Miętę
  • Oregano
  • Tymianek
  • Melisę

Jak przygotować ayran?

Klasyczna wersja to składa się z: wody, jogurtu i soli. Każdy szef kuchni serwuje swój ayran z innymi dodatkami, które czynią jego wersję wyjątkową. Każdy zamówiony przez nas ayran może smakować inaczej. Eksperymentuje się nie tylko z dodatkami, ale także z proporcjami wody i jogurtu.  Oryginalnie jest 2:1 dla jogurtu. Zmieniając te miary otrzymuje się wersje albo bardziej rozwodnione albo gęstsze. Sól to zawsze obecny element ayranu. Gdy woda jest niegazowana wszystkie składniki miksuje się w blenderze. W ten sposób uzyskamy pianę na wierzchu napoju. W przypadku gazowanej wystarczy wymieszać całość ręcznie.  

Kiedy serwuje się ayran?

W Turcji ayran podaje się zazwyczaj do śniadania albo z przekąską między posiłkami. Gdy obiad składa się z tłustego mięsa grillowanego lub smażonego, wtedy do popicia serwuje się ayran, który wspomaga trawienie. Można go pić tak samo jak zwykły jogurt. Doskonale pasuje do wszystkich wypieków. Podawany jest bardzo schłodzony, więc pije się go głównie latem. Ayran w tureckich restauracjach posiada sporą warstwę piany z dużymi bąbelkami powietrza i to jest jeden z głównych powodów, za co uwielbiają go Turcy.

Napoje jak ayran

Wersję tego napoju można spotkać w wielu państwach, które różnią się między sobą drobnymi szczegółami. W Albanii na przykład pije się napój o nazwie Dhalle. Jest on bardziej kwaśny niż jego turecka wersja. Bułgarzy nie dodają do swojego ayranu soli a z kolei w Iranie pije się Dûğ z dodatkiem pieprzu i mięty. Nawet w Indiach jest podobny napój do ayranu. Nosi on nazwę lassi. Dodaje się do niego ostry przypraw a w innych wersjach nawet słodkich owoców jak mango.  W stanach Zjednoczonych ayran jest znany pod nazwą – tan. W Grecji zaś mówi się na niego, ariani.    

Ayran – ciekawostki

  • Ayran tradycyjnie serwuje się w miedzianych pucharach
  • Zmrożony ayran potrafi w szybki sposób obniży przegrzany organizm
  • Ayran wspomaga trawienie alkoholu
  • Ayran to świetny napój izotoniczny, wspomagający regenerację po treningu
  • Ayran jest sycący i potrafi zatrzymać łaknienie na kilka godzin